شنبه , 2 شهریور 1398

زنان و افسردگي در 30 سالگی

حالا كافي است به قول قديمي‌ها دو شكم هم زاييده باشي، ديگر تمام زندگي‌ات مي‌شود خانه و فرزندانت. ناخواسته خودت را فراموش مي‌كني. چند صباحي كه مي‌گذرد، چند كيلو اضافه‌وزن و يك چهره افسرده مهمان دايمي خانه‌ات مي‌شود. لباس‌هاي قديمي را از چمدان درمي‌آوري و دوركمرشان را نگاه مي‌كني و بعضي اوقات هم آلبوم‌ زمان جواني و مجردي‌ات را ورق مي‌زني. آن‌‌وقت با حسرت تمام لباس‌ها را در چمدان مي‌گذاري و با حرص مي‌نشيني و با فرزند خردسالت مشغول خوردن چيپس و پفك مي‌شوي و در دلت به خودت و هرچه باعث چاقي و افسردگي‌ات شده است، لعنت مي‌فرستي.


روزنامه‌ها را ورق مي‌زني و در جايي مي‌خواني كه وزير سابق بهداشت و درمان، از اپيدمي چاقي و افسردگي در ميان زنان بالاي 30 سال كشور خبر داده‌است. بعد پيش خود فكر مي‌كني خيلي‌ها مثل تو هستند. خيالت كمي آرام مي‌شود اما اين سوال در ذهن تو و خيلي از كساني كه در دهه 30 هستند، به‌وجود مي‌آيد كه چرا زنان بعد از 30 سالگي چاق و افسرده مي‌شوند و چگونه مي‌شود با اين چاقي مبارزه كرد و دوباره مثل گذشته‌ها شاداب و سرزنده بود؟


اطلاعات و تحقيقات در نظام سلامت مرد محور بوده

دكتر كامران باقري‌‌لنكراني در گفت‌وگو با هفته‌نامه «سلامت» درباره اپيدمي چاقي و افسردگي در ميان زنان بالاي 30 سال مي‌گويد: «آمار و تحقيقات نشان مي‌دهد متاسفانه موج فزاينده چاقي و اضافه‌وزن 55 درصد از زنان بالاي 30 سال كشور را درگير خود كرده و 30 درصد از همين زنان متاسفانه از افسردگي و اختلال‌هاي خلقي رنج مي‌برند كه اين يك هشدار جدي است.» وزير سابق بهداشت و درمان، يكي از علت‌هاي شيوع اين مشكلات را انجام‌نشدن تحقيقات درباره زنان مي‌داند. بنا به گفته‌هاي او، بيشتر اطلاعاتي كه در نظام سلامت وجود دارد، براساس تحقيقات انجام‌شده روي مردان است. رييس همايش بين‌المللي سلامت زنان با ابراز تاسف از مغفول ماندن مسايل مربوط به سلامت زنان در كشور ادامه مي‌دهد: «در بسياري مواقع از برابري حقوق زن و مرد گفته مي‌شود و همه به اين فكر هستند كه حق و حقوق اين دو گروه را يكي و مساوي كنند. در حالي كه مسايل زنان خاص خودشان است و بايد به‌طور خاص و ويژه به آن پرداخته شود. از روي مشكل‌هاي كوچك به راحتي عبور مي‌كنيم و متوجه اين مساله نيستيم كه همين مشكلات كوچك به مرور زمان مي‌‌شود يك كوه مشكل.»


متولي بهبود مهارت زندگي زنان كيست؟

دكتر كامران باقري‌لنكراني، با بيان اين موضوع كه در حال حاضر متولي بهبود مهارت زندگي زنان چند مديريتي شده است، ادامه داد: «مهارت زندگي زنان از چند بعد بايد بررسي و تحقيق شود؛ ابعاد اجتماعي، اقتصادي و سلامت از مقوله‌هايي هستند كه موضوع بهبود مهارت زندگي زنان با آن روبرو است، در نتيجه نمي‌توان متولي خاصي را براي آن در نظر گرفت. نتيجه اين ناهماهنگي، موج بزرگ افزايش چاقي و اختلال‌هاي خلقي در ميان زنان شده‌است. تلاش‌هاي فراواني براي حل اين معضل شده است اما متاسفانه آنگونه كه انتظار مي‌رفت، موفق نبوده‌ايم زيرا حل اين مشكل به يك متولي خاص نياز دارد كه فقدان آن به خوبي حس مي‌شود.»


جامعه امروز درگير ناهماهنگي‌ها شده است

رييس مركز تحقيقات سياست‌گذاري سلامت، ناهمگني جامعه امروز را يكي از عوامل تشديد و موثر چاقي و افسردگي زنان مي‌داند. او تصريح كرد: «جامعه امروز ما درگير 2 ساخته سنتي و بومي است. ما از سويي در يك جامعه ديني به سر مي‌بريم و آموزه‌هاي ديني را سرلوحه زندگي خود قرار مي‌دهيم و از سويي ديگر با تغيير شيوه زندگي، ماشيني‌شدن دنياي امروز و هجوم رفتارهاي غربي به درون خانواده مواجه هستيم. همين ناهمگني و نامتعارف بودن روش‌هاي زندگي باعث بروز آسيب‌هاي بيشتر مي‌شوند و آثارش را در افزايش ميزان افسردگي و اضطراب در ميان آحاد جامعه به خصوص زنان مشاهده مي‌كنيم. زندگي امروز درگير پيشرفت و تكنولوژي شده است اما فرهنگ استفاده از آن متاسفانه هنوز به كشور وارد نشده است كه نتيجه آن مي‌شود افسردگي، اضطراب و افزايش وزن كه با اختلال‌هاي خلقي رابطه تنگاتنگي دارد.» با توجه به گفته‌هاي دكتر كامران باقري‌لنكراني، نبود تحقيقات لازم، بي‌توجهي به وضعيت و شرايط خاص و همچنين ناهماهنگي ميان زندگي ماشيني و سنتي و نبود يك متولي براي بهبود مهارت‌هاي زندگي دست‌به‌دست هم داده‌اند و شرايط افسردگي و چاقي را براي زنان بالاي 30 سال فراهم كرده‌اند. دكتر محمدرضا خدايي، روان‌پزشک و عضو هيات علمي دانشگاه بهزيستي و علوم توانبخشي، علت‌هاي عمومي را مهم‌ترين عامل در بروز افسردگي و چاقي در زنان بالاي 30 سال مي‌داند. اين روان‌شناس مي‌گويد: «برخي علت‌هاي عمومي در همه جوامع بشري دست به دست هم داده‌اند و تغييرات فيزيكي و رفتاري را در ميان زنان به وجود آورده‌اند. از زماني كه تكنولوژي وارد زندگي بشري شد، متاسفانه همراه خود مشكل‌هاي فراواني را به وجود آورده است. از آنجا كه فرهنگ استفاده از اختراع‌هاي بشري جا نيفتاده است، اين تغييرات علاوه بر زندگي شهري به جوامع روستايي و كشاورزي نيز كشيده شده است.» تغيير در برنامه غذايي از عوامل چاقي و افسردگي است. با توجه به گفته‌هاي دكتر خدايي، تغييرات ايجادشده در زندگي و دست‌وپا زدن ميان سنت و مدرنيته يك بلاتكليفي را براي انسان به وجود مي‌آورد. در گذشته زنان براي تهيه برخي از مايحتاج زندگي خود به خريد مي‌رفتند در حالي كه اين وظيفه در حال حاضر از دوش برخي زنان برداشته شده است. افراد با يك تلفن مايحتاج روزانه خود را سفارش مي‌دهند و آن را در خانه تحويل مي‌گيرند. علاوه بر آن ذائقه‌ها نيز تغيير كرده است. غذاهاي سنتي جاي خود را با فست‌فود عوض كرده‌اند و همين تغيير ذائقه، باعث افزايش وزن در ميان خانم‌ها شده است. اين عضو هيات علمي دانشگاه در ادامه مي‌گويد: «درگذشته بسياري از مسووليت‌‌هاي خانه‌داري توسط زن خانه انجام مي‌شد از قبيل نظافت، شستن لباس‌هاي چرك و اين قبيل كارها در حالي كه اين وظايف امروزه در خدمت ماشين‌هاي تكنولوژي است. با توجه به زندگي شهري، زن امروز بيشتر در محيط خارج از خانه فعاليت مي‌كند در نتيجه وقت كافي براي انجام امور زندگي ندارد و ترجيح مي‌دهد كه غذاهاي خود را از بيرون تهيه كند. اين مساله شامل تمام زنان شاغل نمي‌شود اما يك برهم‌خوردگي را در زندگي به وجود مي‌آورد. رژيم و عادت‌هاي غذايي، دستخوش تغييرات شده، فشارها و استرس‌هاي زندگي نسبت به گذشته بيشتر است و همين عوامل دست به دست هم مي‌دهند كه زن بالاي 30 سال، امروز درگير چاقي و افسردگي شود.»


زن امروز از زندگي لذت نمي‌برد

دكتر محمدرضا خدايي ناراضي بودن از زندگي را يكي از دلايل افسردگي در ميان زنان جامعه امروز مي‌داند. با توجه به گفته او، فشار زندگي و مسووليت روي دوش زنان امروزي باعث شده فرد براي چرخاندن چرخ اقتصاد به بيرون از خانه كشيده شود و علاوه بر آن مسووليت خانه‌داري و تربيت فرزندان و رضايت همسر از او نيز از جمله مسووليت‌هايش محسوب مي‌شود در نتيجه به مرور زمان، اين احساس در وي به وجود مي‌آيد كه با همه تلاش‌هايي كه انجام مي‌دهد خوشحال نيست و از زندگي‌اش لذت كافي نمي‌برد و اين حس نارضايتي به مرور زمان در فرهنگ غذايي او تاثير مي‌گذارد و شرايط چاقي را فراهم مي‌كند.


زنان همديگر را با هم مقايسه مي‌كنند

از ديگر عواملي كه مي‌تواند در افسردگي زن امروز نقش داشته باشد، مقايسه خود با ديگران است. با توجه به گفته‌هاي دكتر خدايي حس رقابت ميان زنان به نسبت مردان بالاتر است درنتيجه براي آنكه از يكديگر سبقت بگيرند، هر راهي را امتحان مي‌كنند و به عاقبت كار توجهي ندارند و زماني كه به هدف نمي‌رسند، حس سرخوردگي در آنها به وجود مي‌آيد. اين حس سرخوردگي زمينه‌ساز بيماري افسردگي خواهد شد.


تغذيه، ورزش و اجتماع 3 عامل موثر بر چاقي و افسردگي است

عضو هيات علمي دانشگاه بهزيستي و علوم توانبخشي، سن 25 تا 45 سال را مهم‌ترين زمان براي ابتلا به بيماري چاقي و افسردگي مي‌داند. او اعتقاد دارد كه در سنين جواني به سمت ميانسالي اين بيماري‌ها بيشتر ديده مي‌شود. زايمان، تغييرات اندامي به خصوص در ناحيه شكم، كم‌وزني و پروزني در كنار يكديگر باعث تشديد بيماري‌هاي گفته شده است.


خانم‌ها بيشتر به سلامت خود فكر كنند

از ديدگاه دكتر محمدرضا خدايي، روان‌شناس، داشتن انگيزه، برنامه‌ريزي دقيق و مدون، بازي و ورزش‌هاي گروهي همراه خانواده، حضور در مكان‌هاي عمومي و انجام فعاليت‌هاي روزانه علاوه بر ايجاد انگيزه زندگي در فرد، باعث كاهش اضافه‌وزن نيز خواهد شد.


آشپزي را در برنامه‌كاري خود قرار دهيد

جايگزيني غذاهاي خانگي به جاي فست‌فود و غذاهاي چرب بيرون از خانه، يكي ديگر از علت‌هاي كاهش اضافه‌وزن خواهد بود. دكتر خدايي معتقد است آشپزي‌كردن علاوه بر آنكه سلامت جسم و بدن را تضمين مي‌كند، از نظر رواني نيز نقش بسيار عمده‌اي در كاهش افسردگي خواهد داشت. حس پختن غذا براي كساني كه دوستشان داريم و در كنار آنها زندگي مي‌كنيم، مي‌تواند سلامت روحي و رواني فرد را تامين كند.


استرس را مديريت كنيم

استرس در جامعه شهري هميشگي است و نمي‌توان از آن فاصله گرفت اما مي‌توان آن را مديريت كرد. دكتر خدايي مي‌گويد: «نگذاريم استرس ما را مديريت كند و بر ما مستولي شود. با برنامه‌ريزي دقيق و كم‌كردن فشار رواني، اين ما هستيم كه بايد استرس را مديريت كنيم.»


بعد از سن 30 سالگي رژيم غذايي رعايت شود

تحقيقات نشان داده كه رژيم‌ غذايي در درمان يا تشديد افسردگي نقش بسيار مهمي دارد در نتيجه وجود غذاهايي كه در آنها اسيدهاي چرب امگا3 يافت مي‌شود در دهه سوم زندگي توصيه مي‌شود. با توجه به گفته‌هاي دكتر هاتف شجاعي، متخصص تغذيه، از آنجا كه فعاليت‌هاي متابوليسمي در بدن پس از سن 30 سالگي با كاهش همراه است در نتيجه اصلاح رژيم‌غذايي به اين گروه سني توصيه مي‌شود. استفاده از غذاهاي دريايي، سبزي‌ها، مغزگردو، بادام و دانه‌كتان و همچنين مصرف بعضي آجيل‌ها مانند آجيل برزيلي مي‌تواند در ايجاد خلق و خوي بهتر و شادابي فرد نقش موثري داشته باشد و با اضافه‌وزن نيز مبارزه كند. از توصيه‌هاي اين متخصص تغذيه اين است كه در برنامه‌غذايي خود بيشتر از اسيدهاي چرب امگا3 استفاده كنيد چرا كه اسيدهاي چرب اشباع، باعث بروز افسردگي، و بدخلق‌ بودن خواهد شد. همچنين استفاده از روغن سويا و كنجد به صورت خام در برنامه‌غذايي توصيه مي‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *