یکشنبه , 3 مهر 1401
نوا

انواع اعجاز و موارد بهت‌آور در قرآن كريم

خبرگزاري فارس: بر اساس گفته مفسّران قرآن كريم،‌ در اين كتاب آسماني 20 نوع از اعجاز وجود دارد. علامه طباطبايي (ره) در اين باره مي‌نويسد: «در قرآن كريم براي جهانيان در همه شئون زندگي، اعجاز بزرگ و بهت‌آوري است.»

به گزارش خبرنگار آئين انديشه فارس، «قرآن» معجزه جاويدان حضرت ختمي‌مرتبت، حضرت محمد مصطفي (س) است. كتابي هميشه زنده و ‌پويا و مملو از اعجاز.
مرحوم علامه طباطبايي در مورد اعجاز قرآن مي‌نويسد: «در قرآن كريم براي اهل ادب، بلاغت در كلام و براي فيلسوف در فلسفه و الهيات و براي دانشمند در علم مربوطه‌اش و براي جامعه‌شناس در علم‌الاجتماع و براي قانون‌گذار در وضع قوانين و براي سياستمدار در فن سياست و براي حكومت‌ها در مورد جهانداري و بالاخره براي جهانيان در همه شئون زندگي، اعجاز بزرگ و بهت‌آوري است.»
بنا به گفته مفسران و قرآن‌پژوهان ـ از جمله؛ مصطفي اسرار ـ در قرآن بيست نوع اعجاز وجود دارد كه عبارتند از:
1 ـ اعجاز از نظر بلاغت و معناي و حسن عبارت كه مجموعاً به «فصاحت بيان» تعبير مي‌شود.
2 ـ اعجاز قرآن از نظر معاني. قرآن معاني بلند و مطالب پيچيده را در يك عبارت كوتاه بيان فرموده كه هيچكس قادر به بيان آن نيست و آيات قرآن همه دليل بر صحت اين ادعاست و انتخاب آيه‌اي از بين آنها و ترجيح آن بر ساير آيات امكان ندارد مگر اينكه از نظر كميت ذكر شود. مانند آيه شريفه «وقيل يا أرض ابلعي ماءك» و ساير آيات نظير اين آيه.
3 ـ اعجاز از نظر شيوه و اسلوب و حفظ اعتدال.
4 ـ اعجاز قرآن از نظر كثرت معاني كه بشر قادر به ايراد آن نيست.
5 ـ اعجاز قرآن از نظر جمع علوم كه بشر به آن احاطه ندارد.
6 ـ اعجاز قرآن از نظر برهان و دليل بر توحيد. تمام آيات الهي در قرآن دال بر توحيد و يگانه‌پرستي است.
7 ـ اعجاز قرآن از نظر اخبار گذشته و آينده و قصص امت‌هاي گذشته.
8 ـ اعجاز قرآن از نظر علم غيب و احاطه بر اخبار و منويات و انديشه و افكار انسان‌ها.
9 ـ اعجاز قرآن از نظر خبر دادن از ضمائر قلوب مردم كه جز خدا كسي را بر آن وقوف نيست.
10ـ اعجاز قرآن از نظر متانت الفاظ كه جمع بين جزيل (پيچيده) و سهل كرده.
11 ـ اعجاز قرآن از نظر تلاوت و پنج خصلت در آن.
12 ـ اعجاز قرآن از نظر نقل الفاظ منزله و معاني، كه فرشته از خدا گرفته و رسول خدا تلفظ كرد و به امت ابلاغ فرموده است.
13‌ـ اعجاز قرآن از نظر معاني مختلف و نزديكي معاني به منظور و مقصود و اقران نظاير آن صورت مختلف مانند: وعدو و عيد، ترغيب و ترهيب، ماضي و مستقبل، قصص و مثل، حكم و جدل، مطلوب و غيرمتنافر.
14ـ اعجاز قرآن در اختلاف آيات كوتاه و بلند كه در عين بلندي يا كوتاهي از اسلوب و اعتدال خارج نشده و در وزن كلام منظوم و عبارات منثور اعتدال لفظ و معني و كلمات و آيات از دست داده نشده است.
15ـ اعجاز قرآن از نظر كثرت تلاوت، كه هر اندازه قرآن بيشتر تلاوت گردد نه از فصاحت آن در ذوق سليم كسر مي‌شود و نه ملالت مي‌آورد و هر چند بيشتر قرائت شود طبع بشر مايلتر به تلاوت و فهم آن است. گويا هر دفعه كه يك آيه تلاوت شود، بارقه‌اي از نور علم و دانش بر قلب قاري تابش مي‌كند كه در سابق نظير نداشته است.
16ـ اعجاز قرآن از نظر تسهيل قرائت در زبان‌ها و لهجه‌هاي متنوع.
17ـ اعجاز قرآن از نظر ترتيب كلام، در سخن گفتن نثر، در قدرت هر گوينده هست و مرتبه شعر بالاتر است. كم‌تر كسي مي‌تواند سخن فصيح منثور بگويد. قرآن در حال نثر و بيان مطالب ساده به قدري داراي انسجام و استحكام الفاظ و معناي و جملات و حفظ ارتباط و اعتدال است كه نظيري براي آن متصور نيست.
18 ـ اعجاز قرآن از نظر زيادي الفاظ و تغيير كلمات و گوناگون آوردن الفاظ از همه مشتقات ادبي.
19 ـ اعجاز قرآن از نظر عجز معارضه (ناتواني مقابله كردن) ملل گوناگون با آن كه هر چند كوشش و پشتيباني از يكديگر كردن نتوانستند حتي يك آيه نظر آن بياورند.
20 ـ اعجاز قرآن از نظر انصراف معارضه (مقابله كردن) بشر با آن، همين كه فصاء خود را قادر به مقابله با قرآن ندانستند و تسليم شدند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.