سه شنبه , 18 بهمن 1401

انسان، مرکزی ترین موجود در تفکر امام موسی صدر

انسان، مرکزی ترین موجود در تفکر امام موسی صدر
انسان، مرکزی ترین موجود در تفکر امام موسی صدر کتاب – نشست نقد و بررسی بررسی آثار تفسیری امام موسی صدر در شهر کتاب برگزار شد.
احمد عطار پور: طبق برنامه اعلام شده، امروز قرار بر این بود که در سالروز ربوده شدن امام موسی صدر، نشستی برای نقد و بررسیِ مجموعه تفسیر ایشان از برخی سوره­ها و آیات قرآن، که به تازگی چاپ و منتشر شده است، برگرار شود.
سخنرانان این جلسه، طبق اعلام شهر کتاب، غلامحسین ابراهیمی دینانی و سید مصطفی محقق داماد بودند که ابراهیمی‌دینانی تا انتهای جلسه به جمع اضافه نشدند.
در ابتدای برنامه، محمدخانی به ذکر اجمالی تاریخ زندگی امام موسی صدر پرداخت و از دوران طلبگی تا دوران دانشجویی ایشان را برای مخاطبان بازگو کرد و از فعالیت­های او در لبنان سخن گفت و تلاش­هایی که در راستای همزیستی مسالمت آمیز پیروان ادیان انجام داده است.
محمد خانی مصادف شدن روز نقد آثار تفسیری ایشان را با روز ربوده شدنشان، اتفاقی خواند و گفت که در زمان تصمیم گیری برای زمان برگزاری مراسم از این نکته آگاه نبوده است. از نکات دیگری که وی بر آن تاکید داشت، همزمانی بررسی تفسیر قرآن بود در شب قدر.
سپس مهدی فیروزان داماد امام موسی صدر، به ایراد سخنانی درباره ویژگی­های تفسیر ایشان پرداخت. اینکه این تفاسیر اکثرا در مورد سور کوتاه و یا آیات انتخابی ایشان است. تفسیرهایی که اغلب، در ماه رمضان و وقت مبارک سحر از رادیوی لبنان پخش می شده است و تفسیر منتخب از آیات قرآن است و نه تفسیر کلی قرآن.
فیروزان ضمن تشکر و قدردانی از ترجمه خوب این اثر و تلاش­های انجام شده، تاخیر در چاپ کامل این اثر را مورد انتقاد قرار داد و ابراز امیدواری کرد که بزودی تمام آثار ایشان چاپ شوند.
او در ادامه گفت : چرا تفسیر امام موسی صدر تفسیر مهمی است؟ و برای پاسخ به این سوال یک گام به عقب برداشت و این سوال را مطرح کرد که: اساسا چه چیزی امام موسی صدر را نسبت به مفسران و رجال دیگر متفاوت می کند؟ و مدعی بود پاسخ به این سوال دوم، پاسخ به سوال اول نیز می باشد. در جوابی که وی ارائه کرد، تفاوت نگاه امام موسی صدر به انسان در نسبت با سایرین، وجه امتیاز ایشان از سایر رجال و متفکرین و فقها عنوان شد.
به گفته فیروزان، انسان مرکزی ترین موجود تفکر امام موسی صدر است. و در ادامه او به تفصیل، دیدگاه امام موسی صدر در قبال انسان را مورد بررسی بیشتر قرار داد و گفت: در نسبت انسان با ادیان، و اینکه آیا انسان در خدمت ادیان است و یا ادیان در خدمت انسان، امام موسی صدر بوضوح دیدگاه دوم را برمی گزیند.
وی افزود: نگاه فقهی او مبتنی بر تقدم انسان بر احکام و مناسک است، در نگاه اقتصادی نیز انسان برای ایشان مقدم از سرمایه و وسایل تولید و … است. بطور کلی امام موسی صدر انسان را مقدم بر هر عرض و ماهیتی می داند که در انسان عارض می شوند.
مرکزی ترین پدیده ذهنی او انسان است و این انسان مقدم بر همه چیز است. وقتی نگاه او انسانی است، در تمام معادلات، هیچگاه او طرف درگیر نبوده است زیرا همیشه انسان مدنظر او بوده است و چتر حرکت او همه انسان را در بر می گیرد؛ انسان برای او مهم است فارغ از هر نگاه و گرایشی است.
انسان دارای کرامت است و هرگونه محدود کردن انسان سوءظن به کرامت می شود. محدود کردن آزادی انسان، بدگمانی به خداوند است. تفسیر او تفسیر زندگی است، تفسیر کاربردی است.
پس از پایان سخنان فیروزان، دکتر محقق داماد، با اشاره به اینکه سخنانش بر سه محور، شخصیت امام موسی صدر، کتابها و تفسیر ایشان، تفسیر قران و معنای تفسیر قران است. به سخنرانی پرداخت.
محقق داماد ضمن اشاره به آشنایی دیرین خود با امام موسی صدر، از سلسله جلیل القدر خانواده ایشان که از اصیل ترین خاندان‌های روحانی شیعه هستند. از اساتیدی که امام موسی صدر نزد انها درس خوانده گفت و از فضای علمی حوزه ی علمیه قم در آن زمان و به مقایسه فضای آن دوره با امروز پرداخت . قم زمان امام موسی صدر را سراسر تحقیق و پژوهش دانست.
وی سپس از جایگاه علمی امام موسی صدر سخن گفت و ضمن تشکر از چاپ آثار ایشان از غلط دار بودن این آثار و عدم انجام کار تحقیقی بر این آثار گلایه کرد.
او در ادامه معنای تفسیر را واشکافی کرد و از دو نوع نگاه به تفسیر سخن گفت، نگاه اول همانی است که اکثر تفسیرهای ما از آن دست هستند، همان تفسیر کشف معنای « ظهور حین صدور» است. و مقدمات و ملزومات این نوع تفسیر را برشمرد. نگاه دیگر که او بر صحت نقل آن تاکید فراوان داشت، تفسیر مستمر و مداوم قرآن بود در بستر زمان و رودخانه زمان.
محقق داماد افزود: برای فهم این نوع تفسیر او مقدماتی ارائه کرد و به مقایسه جایگاه حضرت عیسی برای مسیحیان و قرآن برای مسلمانان پرداخت و گفت: عیسی در اعتقاد کلیسا و مسیحیت با پیامبر اسلام در اعتقاد ما مسلمانان تفاوت بسیار دارد. عیسی از نظر مسیحیت خدای نازل شده روی زمین، خدای مجسم شده است و به هیچ وجه پیغام آور نیست.
وی با اشاره بر دیدگاه‌های قرآنی امام موسی صدر گفت: قرآن خدای نازل است. پرتو مجسم خداست. تجلی مجسم شده از خدا، قرآن است. فلذا هر دو کلمة الله هستند مسیحیت تفسیر مستمر عیسی است. و دوام و بقایش در این است که علی الدوام عیسی را تفسیر کند.
او افزود: شب قدر مسیحیت، شب تولد عیسی است که خداوند از غیب تجلی می کند برای بشریت و به بشر این لیاقت را می دهد که تجلی خدا را ببیند. و برای ما مسلمانان شب قدر شبی است که دریچه ی غیب با نزول قران باز می شود. مقدمه دیگر مساله حادث بودن یا قدیم بودن قران است. و زمانی نبودن قران. تجلی این کلمة الله تمام نمی شود و مستمر تجلی می کند. ما تفاسیر بزرگ و معتبر بسیار داریم اما تفسیر تمام نمی شود.
محقق داماد سخانش را با بیان تفسیر محی الدین عربی از یکی از آیات سوره شورا، ادامه داد. سپس به مکتب قم و نگاه مکتب قم به تفسیر پرداخت. و سخنانش را با بررسی مفهوم کرامت انسانی به پایان رساند.
در انتهای جلسه فیروزان به عنوان ختم جلسه از وضعیت امام موسی صدر گزارشی ارائه کرد مبنی بر شواهد و روایت افراد مختلف در زمانهای مختلف، که همه خبر از زنده بودن ایشان می دهد و اضافه کرد : آنچه که باید قطعی به شما بگویم این است که طبق نظرات کارشناسان و وکلای ایشان امام در قید حیات است.
جلسه با دعا برای سلامتی امام موسی صدر و آرزوی بازگشت ایشان به پایان رسید،

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.